الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
19
دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى )
7 . در اقتصاد اسلامى توانمندى اقتصادى و بودن آن در خدمت جامعه بر اساس « وَابْتَغِ فِيمَا آتَاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَلَا تَنسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَأَحْسِنْ كَمَا أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَيْكَ » نه تنها عيب نيست بلكه افتخارى به حساب مىآيد ، در حالى كه مالاندوزى آميخته با بخل به حكم آيهء شريفهء « وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنفِقُونَهَا فِى سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ » ننگ بزرگى محسوب مىشود كه وعدهء عذاب شديد الهى دربارهء آن داده شده است . 8 . توسعهء اقتصادى با مدارك مهمى كه در اين كتاب ارائه شده مطلوب و مورد توجه اسلام است اما به كدام قيمت ؟ و به چه شكل و چه صورت ؟ آيا با ويران كردن خانهء اقتصاد ديگران ، و استثمار و استعمار ، و بردگى بخش مهمى از جهان به خاطر بخش كوچكى از آن ؟ يا همگام با كشورها و ملتهاى ديگر از طريق « تَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى » . بدون شك اسلام راه دوم را پذيرفته و راه اول را مخالف تمام ارزشهاى انسانى و اخلاقى مىداند و جنايتى سنگين و وحشيانه مىشمرد ، و بر خلاف آنچه بعضى مىانديشند رعايت ارزشهاى اخلاقى نه تنها جلو توسعه اقتصادى را نمىگيرد بلكه به آن عمق و شكوفايى و پايدارى مىبخشد ، كه در اين كتاب راهكارهاى آن نشان داده شده است . 9 . فضاسازى فرهنگى براى رسيدن به يك اقتصاد مطلوب و مبتنى بر اصول عدالت و اخلاق از جمله امورى است كه در اسلام پيش بينى شده ، زيرا بدون اين فضاسازى رسيدن به آن هدف بزرگ امكانپذير نيست اين مطلب با ارائهء اصول كلى حاكم بر اقتصاد اسلامى تبيين شده است . 10 . گاه كسانى كه از حدود و ثغور تعليمات اسلام در زمينهء مسائل اقتصادى آگاهى درستى ندارند به اين بهانه كه اقتصاد اسلامى براى محيطى مانند صدر اسلام و براى يك جامعه ساده كشاورزى و دامدارى تنظيم شده ، كارآيى آن را براى اقتصاد عمدتاً صنعتى پيچيده دنياى كنونى زير سؤال مىبرند و از مطالعه قوانين اقتصادى اسلام شانه خالى كرده ، به مكاتب اقتصادى غرب روى مىآورند . اين گروه كه غالباً از تحصيل كردههاى دانشگاههاى اروپا و آمريكا هستند و تحت تأثير هيمنهء پيشرفتهاى صنعتى و هيولاى تكنولوژى آنها مىباشند به خود حتى زحمت نمىدهند